| Ramiz Alia: SHQIPERIA DHE MURI I BERLINIT |
| Publikuar më 16 tetor, 2009 në orën 20:39 ( ) |
Intervista | |
|
|
|
Pak ditë më vonë në javën e parë të nëntorit të vitit 2009 do të mbushen plot 20 vjet nga rrëzimi i Murit të Berlinit.
Kjo është një ngjarje historike, jo vetëm për Gjermaninë, jo vetëm për Evropën Lindore, por edhe për mbarë globin. 20 vjet më pas, shumë prej liderëve protagonistë të atëhershëm, ata që janë gjallë vazhdojnë të dëshmojnë këtë ditë, kur rrota e historisë ndryshoi.
Ndryshoi nga pikëpamja ideologjike, njoftoi le të themi fundin e perandorisë komuniste, të drejtuar nga Bashkimi Sovjetik dhe Moskës, por edhe shpërbërjen e një shteti supergjigand siç ishte Bashkimi Sovjetik. Bashkimin e Gjermanisë, por natyrisht, edhe zhvillime të tjera në të gjithë botën, në të gjithë globin.
Natyrisht, duke përfshirë edhe Shqipërinë, e themi edhe Shqipërisë pasi për shumë arsye edhe Shqipëria pati zhvillimet dhe ndryshimet e saj dhe pati ngjashmëri me atë që ndodhi në Gjermani, në Gjermaninë Lindore, ku pikërisht në ditët e para të tetorit të vitit 1989 me mijra gjermano lindorë gjoja me pushime në Hungari filluan dhe çanë kufirin në drejtim të Austrisë dhe më pas Gjermanisë vetëm pak ditë më vonë protesta do të nisin në të gjithë Gjermaninë Lindore dhe do të kulmonin në nëntor të vitit 1989, kur brenda një nate ra Muri i Berlinit dhe gjithçka ndryshoi.
Liderët botërorë kanë folur këto ditë në shtypin e huaj dhe kanë dëshmuar historinë ashtu siç ata e kujtonin, duke sjellë edhe dëshmi tronditëse, vetëm pak ditë më parë Mikail Gorbaçov tregonte në gazetën "La Reppublica" se kishin qenë, Thacer, Miteran dhe Xhulio Anderoti, ata që i kërkuan përdorimin e tankeve për të penguar rrëzimin e Murit të Berlinit dhe bashkimin e Gjermanisë.
Zoti Alia, në fakt do të kemi mundësi të flasim edhe për ato që ju vet mund të dëshmoni, jo thjesht nga rrëzimi, por edhe ngritja e Murit të Berlinit. Si lindi ideja e ngritjes së Murit të Berlinit?
Ideja e ngritjes së Murit të Berlinit nuk ka lindur në Shqipëri, ajo lindi në Gjermani dhe pastaj është përhapur dhe ka qenë një veprim i përbashkët i gjithë Traktatit të Varshavës të asaj kohe, pra i udhëheqjes komuniste të vendeve të Evropës Lindore.
Në atë kohë jemi në kohën e Luftës së Ftohtë, kur problemet mes lindjes dhe perendimit nuk kanë qenë të lehta ka patur dyndje dhe tentativa të mëdha nga të dyja palët për interesat e tyre.
Ka pasur përpjekje nga ana e Gjermanisë Perëndimore ose nga ana e amerikane kundër Gjermanisë Perëndimore. Ka patur edhe dyndje të gjermano - lindorëve që përpiqeshin të kalonin në Gjermaninë Perëndimore, duke çarë Berlinin, duke kaluar nga Lindja në Perëndim.
Në atë kohë Berlini ishte i ndarë në katër zona, por në fakt tre zona u bashkuan në një në zonën perëndimore, kurse zona tjetër ishte zona sovjetike ose zona lindore. Në pjesën lindore ishte qeveria komuniste, ndërsa në perëndim Bashkia e Berlinit perëndimore se kryeqyteti ishte Boni.
Për arsye sigurie, për shkak se Berlini perëndimor rrethohej nga Republika Demokratike Gjermane. Zoti Alia në atë kohë ju thatë se qe një vendim që lindi në Gjermani dhe që u zbatua nga partitë simotra nga Traktati i Varshavës.
Kjo ka ndodhur në vitin 1962
Shqipëria ka qenë në atë pjesë formalisht, pjesë e Traktatit të Varshavës, vinit pas debatit me sovjetikët.
Shqipëria vazhdonte të ishte pjesë e Traktatit, por jo pjesë aktive, duke marrë parasysh ngjarjet sidomos në konferencën kur Enver Hoxha foli hapur kundër Bashkimit Sovjetik dhe ndërhyrjeve në shoqëri.
A u vu në djeni regjimi komunist i atëhershëm për këtë projekt?
Po. U vu në djeni jo për ngritjen e Murit, por u vu në djeni që duhet të bëhej një mbledhje e udhëheqësve të të gjitha vendeve të Traktatit të Varshavës që do të bëhej në Moskë dhe ftoheshin në atë mbledhje që të vinte sekretari i parë i partisë, Enver Hoxha dhe kryeministri Mehmet Shehu.
Para se të shkojmë te kjo konferencë, Qeveria në Tiranë a kishte një qëndrim në lidhje me këtë projekt-ide?
Thashë se nuk u vumë në djeni për Mur, por se do të bëhej një mbledhje për të diskutuar rreth sigurisë së vendeve të Traktatit të Varshavës. Ndërsa në Moskë mbledhja iu kushtua çështjes së Murit të Berlinit.
Zoti Alia, nuk kemi dëgjuar që Enver Hoxha të ketë shkuar më në Moskë pas mbledhjes së 81 partive?
Efektivisht është e vërtetë dhe Enver Hoxha nuk shkoi ne këtë mbledhje, atje nuk shkoi as Mehmet Shehu. U autorizova unë në emër të partisë që të kryesoja delegacionin në këtë mbledhje dhe unë bashkë me ministrin e Jashtëm, Behar Shtylla dhe një grup këshilltarësh kam shkuar në Moskë.
Kjo ka qenë në vitin 1962, kam shkuar në Moskë, atje na pritën nga ana e sovjetikëve. Nuk më kujtohet ekzaktësisht dhe na çuan drejt në hotel. Të nesërmen në orën 10 bëhej mbledhja në Kremlin.
Në të njëjtën sallë ku ishte bërë mbledhja e 81 partive, ku ju keni qenë edhe në atë mbledhje?
Po në të njëjtën sallë, kam qenë edhe në atë mbledhje.
Më saktë brenda dy vitesh keni qenë dy herë në atë sallë në vitin 1960 dhe 1962 dhe të dyja rastet keni përjetuar një moment historik. Si ju pritën kur të gjitha vendet përfaqësoheshin nga kryetarët e shteteve?
Aty ishin të gjithë sekretarët e parë të partive të lindjes, ndërsa nga sovjetikët ishte vetë Hrushovi.
Si u prit fakti që Shqipëria nuk përfaqësohej nga njëshi?
Po ky ishte edhe problemi që lindi aty. Kur unë dhe delegacioni hymë në sallën Gjeorgjevski, na pritën dhe na treguan vendin ku duhet të uleshim. Mbledhja ishte një kuadrat dhe tavolina jonë ishte e para, sipas alfabetit. Në krye ishte Hrushovi. Ne ishim në krahun e djathtë të tij në kënd. Kur hyra unë ishte Teodor Zhivkovi i Bullgarisë meqenëse njiheshim, u përshëndetëm.
Dhe u ulëm në vend, në fund erdhi edhe Hrushovi. Dhe ai filloi ta hapë mbledhjen në këtë kohë, do të tregoj se çfarë ndodhi.
Kur Hrushovi tha se hapim këtë mbledhje të udhëheqësve të vendeve socialiste, u ngrit Ulbrihti, ai ishte sekretari i përgjithshëm i Partisë Komuniste të Gjermanisë Lindore, që ishte i interesuari direkt, sepse Hrushovi tha se do të diskutojmë për Murin e Berlinit, sipas kërkesës që duhet të ishte bërë nga Gjermania.
Pra i pari që përmendi ngritjen e Murit ishte Hrushovi?!
Po. U ngrit Ulbriht dhe tha: "shoku Hrushov, jemi mbledhur këtu dhe shikoj që të gjithë sekretarët e parë kanë ardhur, por nuk shikoj që të ketë ardhur Enver Hoxha."Hroshovi menjëherë m'u drejtua mua: "Shoku Alia, ku është Enveri?"
I thashë: "Enver Hoxha nuk erdhi ne mbledhje se ishte pa qejf."
Ju po gënjenit?
Sigurisht. Ai ishte shëndoshë e mirë. Por, duhet ta them më përpara se pse nuk vajti. Ishte problem sigurie. Kishte një mundësi që ndaj tij të bëhej ndonjë atentat, ndonjë vepër për eliminimin e tij. Kjo ishte bazuar mbi fakte, mbi atë që ndodhi dy vite më parë.
Për ta kujtuar që në mbledhjen e 81 partive në Moskë gjate kthimit, anulohet fluturimi Moskë - Beograd - Tiranë dhe gjithçka bëhet me tren.... dhe arsye thuhet se ka qenë arsye sigurie.
Në Konferencën e Moskës, kur mbasi mbajti fjalimin e vet, Enver Hoxha dëgjoi edhe replikat e të tjerëve ishte data 29 nëntor, ishte Festa e Çlirimit në Shqipëri dhe duhet të ishte këtu medoemos dhe atëherë vendosi të largohej nga Moska dhe u largua bashkë me Mehmet Shehun të dy.
Mbetëm në Moskë Hysni Kapo dhe unë që e vazhduam konferencën deri në mbarimin e saj. Enveri dhe Mehmeti erdhën me tren, kaluan në Budapest, pastaj në Itali, Bari dhe nga Bari me avion në Shqipëri.
Në '60-ën kishte vërtetë ndonjë dyshim? Pati sinjalizime?
Atëherë që kur ishim në Moskë në '60 pati një njoftim po them informacion nga rusë nga njerëz rusë nga ata që shërbenin për delegacionin tonë. Kur u largua delegacioni ynë nga shtëpia në Ambasadë. Sepse mbasi mbajti fjaimin e vet Enver Hoxha nuk ndenji më në shtëpinë e pritjes, por Enver Hoxha dhe Mehmet Shehun shkuan në Ambasadë.
Në shtëpi ndenjëm unë dhe Hysni Kapo. Që atëherë, njerëz të shërbimit rus na thanë se mirë bëri Enver Hoxha që u largua, sepse nuk i dihej dhe më treguan për një person që është jo i sinqertë që mund të përbënte rrezik. Mbas dy vjetësh ishte ky dyshim që mos vallë mund të ndodhte diçka.
Ti rikthemi edhe njëherë mbledhjes se vitit 1962 kur ju thatë se Hrushovi ishte i pari që përmendi ngritjen e Murit të Berlinit. Ulbrhit u ngrit dhe kërkoi përse nuk kishte ardhur Enver Hoxha...?.
Po e lamë te fakti që Hrushovi më pyeti pse s'ka ardhur Enveri. Unë i thashë se ishte pa qef dhe për këtë asye Komiteti Qendror i Partise vendosi që të jem unë përfaqësuesi i qeverisë shqiptare.
Ai pyeti pse s'erdhi Mehmet Shehu dhe i thashë që edhe ai nuk ishte mirë prandaj udhëheqja vendosi kështu dhe nisi një debat mes meje dhe tij me fjalë.
Ai thotë që ne e dimë që ti nuk je sekretari i parë.
"Po - thashë - une s'jam, por jam përfaqësues i PPSh-së dhe kam tagër që të përfaqësoj Partinë e Punës dhe të firmos çdo lloj vendimi për të cilin partia jonë do të jetë përgjegjëse." "Por, kjo s'mjafton - tha, - duhet sekretari i parë."
"Por ja, - i thashë unë - është sëmurë. Si të bëj. Po nuk është kështu, atëherë ju lutem shumë" - në atë kohe ngrihet një tjetër, ishte Derzhi i Rumanisë, udheheqesi i Partise Rumune, ai iu drejtua Hrushovit, dhe i tha se ky delegacion (delegacioni shqiptar) nuk është dhe delegacioni që ndodhej në sallë, ai s'duhet të qëndrojë.
Pastaj u ngrit Gumulka i Polonisë dhe tha se delagacioni duhet të ikë sepse ne s'mund të diskutojmë me çdo njeri, por duhet të jetë sekretari i parë.
Perfundimisht, Hrushovi më drejtohet mua dhe më thotë - "shoku Alia, i dëgjove shokët? Ata thonë të ikësh." "Ata thonë por unë s'iki - i thashë - sepse unë kam ardhur të përfaqësoj partinë time." Atëherë ata ndenjën dhe shikonin njëri-tjetrin.
Sepse me dhunë nuk ju nxirrnin dot?
Po, edhe Hrushovi tha: "shokë, bëjmë 10 minuta pushim.!
U ngritën të tërë ata dhe shkuan në fund, ishte një bufe dhe shkuan atje të tërë. Ndërsa unë u thashë shokëve: "rrini këtu, mos luani. I shikonim ata, po pinin kafe...ne qëndronim ulur"
Dhe le të themi që kjo situatë zgjati..?
Ata prisnin të largoheshim ne. Bënë shumë marifete, filluan të shuajnë dritat e sallës, e ulën tonin. Filluan edhe pastrueset të shkojnë në tavolina për të na krijuar ne një ambient që të largoheshim.
Erdhen edhe nga ata punonjës të aparatit të Komitetit Qendror te Partisë dhe më kërkuan që të largohesha. U fola dhe u thashë se puna juaj është kur të dal jo këtu. Unë s'dal prej ketu do të rrinim dhe ndenjëm aty. Kjo zgjati gjysmë ore. Ata s'po hynin.
Pas gjysmë ore erdhën brenda të tërë, por në vend që të uleshin në tavolina dhe secili mori cënten dhe dolën nga porta dhe ikën fare e shtynë mbledhjen për të nesërmen.
"Nesër në orën 9!" - i njoftoi Hrushovi.
Pra ishit shkaku ju që dështoi mbledhja?
Sigurisht. S'kishin ç'të bënin tjetër. S'mbeti gjë tjetër vetëm të na merrnin me forcë. Por, pastaj dolëm andej dhe u larguam edhe ne.
Shkuat të nesërmen në mbledhje?
Jo, s'kishte më kuptim të shkonim në mbledhje.
Ndërkohë komunikuat me Tiranën?
Komunikova menjëherë, mora në telefon shokun Enver, bisedova me të dhe më tha "kthehuni në Tiranë". U nisëm të nesërmen.
Cila ishte arsyeja që gjithë vendet shtynë mbledhjen që mos ju kishin ju aty? Ishte thjesht perfaqësimi i ulët i delegacionit shqiptar, apo mbledhja realisht kërkonte praninë e numrave një në mbledhje?
Unë besoj se ajo ishte formale, aspekti pse nuk ishte Enveri. Ata donin njëfarë dënimi për Partinë e Punës që ju nuk e respektuat mbledhjen, nuk dërguat sekretarin e parë as kryeministrin, sepse kjo ishte mbledhje e sekretarëve të parë dhe thanë që më mirë të ikë ky delegacion se nuk ekziston për ne.
Zoti Alia, kur ju informuat Tiranën dhe Enver Hoxhën, cili ishte qëndrimi i Shqipërise le të themi për thelbin e kësaj mbledhjeje? Ngritjen e Murit të Berlinit dhe gjithë pasojat që e pasuan?
E vërteta është se ne nuk e morëm vesh menjëherë se do të ngrihej Murri i Berlinit. Ajo vetëm kur u shpall më vonë e mësuam se çdo të bëhet. Kur e morëm vesh, natyrisht, neve u habitem që arriti puna deri në këtë gradë sa të vihej një mur në një qytet dhe na u duk e çuditshme se si mund të mbrohet një qytet duke vënë një mur.
Pra, ju e interpretuat më shumë si çështje sigurie se sa si çështje ideologjike?
Si çështje sigurie, pa dyshim se nuk kish problem ideologjik, ky ishte problem sigurie mes dy gjermanive dhe asgjë më tepër.
Pra, ky ishte edhe interpretimi ynë. Në atë kohë ishte Lufta e Ftohtë dhe çdo aksion dhe veprim shihej në këtë këndvështrim se çfarë presioni dhe përpjekjesh bëheshin kundër vendeve socialiste.
Zoti Alia patet një rrëfim interesant treguan se si keni qene ne mbledhjen kur ishte vendosur ngritja e Murit të Berlinit dhe peripecitë e delegacionit shqiptar atje.
Mesa mbaj mend është vërtetë hera e parë që flas për këtë çështje.
Atëherë, ju thatë se qëndrimi i Shqipërisë komuniste ishte disi skeptik për Murin e Berlinit, që në njëfarë mënyre kërkonte të izolonte lindjen nga perëndimi. Më duket pak ironike,që këtë qëndrim e kishte një regjim që e kishte praktikë izolimin e vendit nga perendimi apo edhe lindja. Ju kishit moton "Ne s'jemi as lindje dhe as perëndim!"
Tani ka dy probleme kur diskuton për këtë.
Një problem është ideologjik dhe një problem kombëtar. Domethenë ideologjik se ne i përmbaheshim koncepteve tona marksiste-leniniste dhe nisur nga mendimet tona nuk ishim dakort me pikëpamjet e kundershtareve tanë qofshin imperialistë, qofshin revizionistë.
Problemi kombëtar është koncepti i mbrojtjes së atdheut, kufijve dhe lirisë e pavarësisë së tij. Neve kemi qënë konsguentë edhe në planin ideologjik, ku mundet edhe e kemi tepruar ndonjehere.
Ndonjëherë?!!!
Po mirë, jam dakord me ty që kemi qenë mjaft ekstremë ne atë drejtim por kemi qenë korrektë dhe të vendosur në mbrojtjen e lirisë dhe të pavarësisë. Për 40 vjet Shqipërisë nuk i ka ndodhur asnjë gjë e keqe.
Dhe ka qenë pushteti popullor me Partinë e Punës që ka mbrojtur këtë. Ne nuk ngurruam të nxirrnim jashtë kufijve flotën ruse në Vlorë, kur ne e konsideruam se ajo përbënte një rrezik për sigurinë kombëtare.
Megjithatë, duhet të biem dakord të dy, për faktin që regjimi juaj mbronte jo thjesht me pasion, por me masa ekstreme sigurinë kombëtare ishte se kjo ishte mënyra më e sigurt se ju do të qëndronit në pushtet sa më gjatë apo jo?
Unë s'do të jem dakord me këtë ide sepse ju e personalizoni çështjen e mbrojtjes së atdheut.
Jo, une po them se kishte diçka personale te ju.....
Jo s'kishte asnje gje personale sepse per mua atdheu është nje nocion jopersonal. Atdheu është nje pasuri e te gjitheve, e te gjithe popullit, askush nuk ka te drejte qe te thote qe te jete i lire apo jo apo te vendose qe kjo pjese është e jona apo ta falim.
Pra, ju për shembull po te kishit qene akoma ne pushtet nuk do ta kishit nenshkruar këtë marreveshje të kufijeve me Greqine..?
Une s'di kontretisht si qendron ajo marreveshje...
Po thone qe greket do te marrin ujrat deri ne 900 metra larg Sarandes.
Nese është e vërtetë qe marreveshja qe është bere me Greqine.........
Pritet te miratohet nga Kuvendi te henen.
Nuk e di a do ta miratoje Kuvendi, por neqoftese kjo marreveshje vërtetë parashikon qe nje pjese e ujrave territoriale te vendit, jo me qindra kilometra, por edhe me nje meter katror është krim. Krim kombetar dhe nuk duhet ta aprovoje as Kuvendi as qeveria jone.
Ne fakt nga regjimi juaj trasheguam edhe nje gjendje lufte me Greqine. nuk mendoni qe është mire qe kjo gjendje perfundoje?
Tani me fute ne politiken e jashtme. Kur kemi vendosur marrëdhëniet diplomatike me Greqine ka qene viti 1987 ka qene minister i jashtem Papulias qe sot është president i Republikes se Greqise dhe mbaj mend qe kur e kam pritur Papuliasin heren e pare apo te dyte. Papulias me komunikoi; zoti president ju njoftoj se qeveria greke e hoqi ligjin e luftes mes Greqise dhe Shqipërise.
Natyrisht, ishte nje gezim nje kenaqesi e madhe dhe ja shpreha atij direkt se kjo i hap rrugen marrdhenieve te ngushta mes dy popujve tane sepse kemi shume gjera te perbashketa, interesa te medha nje te ardhme te perbashket dhe ta them sinqerisht kam mbetur i mahnitur kur kam marr vesh me vone se gjendja e luftes vazhdon akoma sepse nuk e ka aprovuar vendimin Parlamentin grek, i cili duhet ta miratonte se ate e ka firmuar mbreti i Greqise.
Dhe Parlamenti akoma nuk e aprovon.
Une kam pasur diskutim miqesor me nje ambasador grek dhe i thashe se kam mbetur i ofenduar sepse kur Papulias me tha keshtu une e besova se është hapur rruga per te zgjidhur te tera problemet qe kemi ne me Greqinë midis te tjerave edhe me problemin çam. Problemin e pasurive te tyre vajtje-ardhjes familjeve qe është nje problem njerezor jo me politik.
Ai me shpjegoi: zoti Alia mbreti e ka firmosur, sepse Parlamenti se ka bere sepse asnje qeveri nuk ja kerkoi Parlamentit grek. Pra marrëdhëniet tona me Greqine nuk mund te jene miqesore dhe vllazerore sic duhet te jene nese mes dy vendeve tona nese nuk ka qartesi. Pse te lihet nje problem kombetar ne mes.
Mire ligji i luftes per te cilin une akoma ngul kembe nuk është e drejte qe te jete ne fuqi. Ai duhet eliminuar. Tani kemi hyre ne NATO, jemi aleate me Greqi,. Cdo bejme do luftojme. Ne NATO dhe ne gjendje lufte?! Anakronike.
______________
Pjesa e dytë
Kur udhëheqësi i fundit i regjimit komunist në Shqipëri, Ramiz Alia, paraqitet përballë medias për të folur mbi të kaluarën, natyrisht që zgjon kureshtje dhe vëmendje të veçantë. Shqipëria e asaj periudhe, ndonëse një model ekstrem i sistemit njëpartiak, ende nuk njihet sa duhet nga publiku dhe brezat e rinj. Arkivat e të shkuarës janë ende të pahapura, dosjet sekrete zyrtare dhe individuale konsiderohen ende sekret shtetëror, zyrtarët përgjegjës për krimet e shumta fituan amnisti ose pafajësi.
Këto zhvillime vijnë në kontrast me prezencën aktive mediatike e publike të lidershipit komunist. Është e pamundur të gjendet një muaj, gjatë të cilit nuk kemi pasur intervista, komente dhe kujtime personale të bashkëshortes së Enver Hoxhës, pasuesit të tij Alia, bashkëpunëtorëve të afërt si Rita Marko, si dhe një numër të madh drejtuesish të ish sigurimit, të policisë sekrete, të ushtrisë komuniste, të aparateve të Komitetit Qendror apo komiteteve të partisë, apo edhe të stafeve të afërta politike, diplomatike e deri teknike të pushtetit. Të gjithë këndojnë një refren: tregojnë heroizmat e mëdha politike e diplomatike, bëmat e mëdha për atdheun, skenarët hollivudianë të shërbimit sekret kundër CIA-s apo KGB-së, sukseset e mëdha të regjimit të kaluar në ekonomi e rend publik, kujtimet për natyrën humane të udhëheqësit dhe mbyllen me kritika e këshilla pafund për regjimin e sotëm antidemokratik.
Këtë refren mund ta ndryshojë vetëm një njeri, ai që për 40 vjet ishte krahu i djathtë i udhëheqësit Hoxha, për 5 vjet pasues i tij në krye të regjimit komunist, për 9 vjet kryetar i shtetit komunist dhe për rrethana aksidentale, një vit President i sistemit pluralist, i zgjedhur nga shumica parlamentare e Partisë së Punës. Ramiz Alia ka botuar disa libra, ka dhënë shumë intervista, por të gjitha në thelbin e tyre ngjajnë me fjalimin e tij të datës 8 nëntor 1986, kur nga skena e Pallatit të Kongreseve betohej për vazhdimësinë e punës, veprës, idealeve dhe regjimit të Enver Hoxhës. Ai ishte njeriu më inteligjent në Byronë Politike, por jashtë saj, ishte një si ata, madje më besniku, më i denji për të vijuar rrugën e Enver Hoxhës. Ai nuk sqaron asnjë ngjarje historike, nuk pranon asnjë kritikë dhe asnjë përgjegjësi, dhe në fund, nuk pranon as sistemin e sotëm, madje çdo deklarim, ashtu si ky i fundit në TCH, e mbyll me thirrje patetike "sot njerëzit kërkojnë Enver Hoxhën".
Ramiz Alia ka të drejtë në pozicionin që ka zgjedhur, ai nuk mund të ndryshojë, nuk mund të tjetërsohet, nuk mund të shfaqet dikush që nuk ka qenë, dikush që nuk është dhe dikush që nuk mund të jetë. Një javë më parë Gorbaçov dha një intervistë për median gjermane dhe për të shumtën herë e cilësoi fatkeqësi e gabim historik modelin stalinist, të cilin edhe ai vetë e drejtoi, ndërtimin e Murit të Berlinit dhe vetë filozofinë, mbi të cilat u ngrit sistemi ideologjik në BRSS-së.
Alia në Shqipëri i vetëshpallur Gorbaçov, nuk pranon asnjë kritikë mbi të kaluarën, mbi regjimin, mbi pushtetin popullor, mbi politikat armiqësore ndaj kritikëve, disidentëve, komuniteteve fetare, apo mbi çmenduritë refuzuese diplomatike ndaj botës perëndimore.
Ndryshe nga Gorbaçovi, Alia vijon të na tregojë se ai dhe Enver Hoxha gjithçka e kanë bërë për atdheun, se kanë qenë idealistë, se e gjithë bota kishte gabuar kurse ata jo. Ai vijon të akuzojë amerikanët për sabotim në vitet '40, të akuzojë rusët për sabotim në vitet '60, të akuzojë gjermanët për sabotim në vitet '80, të akuzojë italianët dhe të gjithë perëndimin pse nuk ndihmuan me para regjimin komunist dhe në fund, t'i akuzojë të gjithë se nxitën ndryshimet në Shqipëri. Ai premton se do të zbardhë historinë e vendimmarrjes për Murin e Berlinit, por në fakt na tha vetëm sesi çmenduria komuniste e bëri qesharake Shqipërinë në një konferencë ndërkombëtare, ku këtë burrë të madh shteti donin ta nxirrnin nga salla dhe ai nuk dilte! Ai premton të tregojë si ra Muri i Berlinit në Shqipëri, por në fakt tha të kundërtën.
Në dëshminë e tij, Alia thotë se priti studentët e dhjetorit për të shmangur gjakderdhjen! Pse gjakderdhje në dhjetor '90? Kush po kërcënonte, kush kishte armë përveç sigurimit të shtetit dhe policisë së tij? Përse kërkesa për pluralizëm edhe pas 19 vjetësh konsiderohet prej tij si kërkesë për gjakderdhje? E vërteta është se në shkurt - mars 1991, kur studentët u ngritën kundër emrit dhe bustit të Hoxhës në Universitet, vendi rrezikoi gjakderdhjen dhe jo për shkak të studentëve, por për shkak të atyre qindra e mijëra ushtarakëve militantë komunistë që Alia kishte në Shkollën e Bashkuar dhe që kërcënonin Tiranën me manifestim me armë!
Kurrë në fjalimet e tij Alia nuk e ka konsideruar tragjedi vendosjen e regjimit komunist në Shqipëri, përkundrazi, e ka konsideruar dhe vijon ta konsiderojë të tillë ngjarjen e 20 shkurtit, rrëzimin e bustit të Enverit. Për Ramiz Alinë pluralizmi "paqësor" ishte ai i bashkëjetesës me emrin, bustet dhe trashëgiminë e udhëheqësit Hoxha, i dënuarit me burg për këdo që kritikonte emrin e tij, i kalimit në subjekte elektorale të organizatave të masave, leva të PPSH-së.
Alia, Hoxha dhe shokët e tyre bënë çfarë kishin në dorë, e braktisën Kosovën në emër të dashurisë për Titon, e braktisën fatin tonë perëndimor në emër të dashurisë për Stalinin, dhe kështu, e shndërruan Shqipërinë në një burg të madh, ku ndalohej edhe besimi në Zot. Ata ndërtuan më shumë burgje sesa universitete, më shumë e kampe internimi sesa rrugë apo shkolla, më shumë varre masive pa emër sesa spitale. Ata shpallën armiq jo vetëm kundërshtarët politikë, por edhe fëmijët e tyre, madje këta të fundit ende pa lindur konsideroheshin armiq. Ata e izoluan vendin, e kthyen atë në një ishull fatkeq, ku një duzinë bllokmenësh jetonin luksin, kurse 3 milionë shqiptarë jetonin në skllavëri moderne. Ata i shpallën luftë botës dhe vetë natyrës njerëzore, krijuan modelin e njeriut të ri, pa identitet, pa personalitet, pa mendim, pa liri, pa kurajë, pa të drejtë të marrë asnjë vendim për veten e tij.
Ata e shpallën me ligj sferën private si pronë shtetërore, futën konceptin e luftës së klasave deri te krevati bashkëshortor, shkatërruan ekonominë, pronën private, shpërdoruan pronën publike, deformuan historinë dhe identitetet kombëtare, shpallën armiq themeluesit e shtetit shqiptar kurse vetveten, heronj kombëtar. Ata i hodhën eshtrat e Fishtës në lumë dhe librat e Konicës në zjarr, ata nuk lejuan Nënë Terezën të vizitonte Shqipërinë dhe asnjë shqiptar të vizitojë të afërmit e tij jashtë ishullit stalinist; ata dogjën kisha e xhami, klerikët i vunë para pushkatimit, Zotit i shpallën luftë dhe në fund, na hodhën në det si endacakë.
Kështu, ata ia arritën që pas 45 vjet keqqeverisjeje ta shndërronin Shqipërinë në vendin më të varfër në Evropë dhe popullin shqiptar në kontigjent anijesh në eksode biblike nga vendi i tyre. Alibia se ata bënë shtet, ruajtën qetësinë, sollën drita apo luftuan analfabetizmin, janë të papranueshme për një grup individësh, që në emër të një ideologjie të huaj, na morën lirinë dhe bashkë me të, thelbin e jetës, ne, prindërve dhe gjyshërve tanë. Kjo ishte trashëgimia që na lanë, kjo është gjithçka, për të cilën ata nuk flasin, nuk dëshmojnë, dhe asnjëherë nuk kërkojnë ndjesë.
Sot ata janë të dënuar të jetojnë në liri dhe në një sistem, i cili të vetmen mangësi ka ekzistencën ende të sjelljes dhe mentaliteteve komuniste, gjë për të cilën, edhe në këtë rast përgjegjësia duhet kërkuar pikësëpari tek Alia, sistemi enverist dhe përzgjedhja e tij më 1990 - '91. Paradokset e tranzicionit bënë që shoqëria të paguajë kompensimin e javëve të burgut të ish nomenklaturës dhe jo vitet e dekadat e burgut të mijëra ish - disidentëve dhe përndjekurve politikë; që burgjet politike të shkatërrohen dhe të mos kemi një muze vuajtje; që libraritë tona të mos kenë dëshmi të librit të zi të komunizmit, por kujtime patriotike të anëtarëve të Byrosë; që klasa jonë politike mos të dominohet nga pasardhësit e Fishtës, Konicës, Frashërit, Mjedës por nga pasardhësit e atyre që drejtuan gjatë udhëheqjes; që lodhja dhe zhgënjimet nga e kaluara të na shndërrojnë në një shoqëri apatike, pa kujtesë dhe memorie të duhur politike e qytetare.
Sot ne jemi gjithashtu të dënuar të bëjmë kompromise jomorale; t'i bëjmë intervista Alisë, e Co. në shkëmbim të pyetjeve të lehta e komplimenteve; të pranojmë produktet neokomuniste të tij si produkte të sistemit demokratik; të mos kemi kurajën për të gjykuar asnjë krim të së kaluarës përderisa demokracia solli edhe zhgënjime; dhe së fundi, të pranojmë se Shqipëria e vitit 2009 ende të mos shihet nga të huajt si një shoqëri demokratike, por një produkt i papërfunduar ish komunist. Por çdo vështirësi e sotme, pavarësisht revoltës që na ngjall, në thelb mbetet më e vogël, më e pa dhimbshme, më pa pasoja dhe më pak dramatike se çdo sekondë e jetës tonë nën diktaturën e proletaritatit.
Lehtësimi i vetëm që vjen nga e gjithë kjo histori janë fëmijët tanë, të cilët, pavarësisht vështirësive, në asnjë rast nuk do të jenë të kërcënuar të jetojmë tmerrin pa fund që jetuan prindërit tanë. Dhe për këtë natyrisht, që merita nuk është e Alisë, por e brezit të dhjetorit '90 dhe e tërë atyre që më shumë se pushtetin personal deshën dhe iu përkushtuan idealeve demokratike dhe euroatlantike, të cilat ATA i refuzuan që më 1944.
marrë nga shekulli |
Vërëjtje: Artikujt e botuar në albaniapress.com nuk shprehin domosdoshmërisht mendimet e stafit moderues! |
| Vlerësimi juaj për lajmin |
 |
|
|
|
|
| I keq |
I dobët |
I mirë |
Shumë i mirë |
I mrekullueshëm |
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
| Është vlerësuar nga 65 vizitorë |
| Lexuar:
3,134 herë
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
| Isuf Bytyçi: Bashkëbisedim me Tomë V. Gash... |
E diel, 27 dhjetor 2020 - 20:34
Tomë V. Gashi është avokat, që nga viti 1992, i cili kryesisht, ka punuar gjyqtar për çështje penale 5 vite! Para kësaj kohe, ka punuar në Prokur... |
| KRAHËT E SHQIPES |
E mart, 19 nntor 2019 - 03:25
Bashkëbisedim me Marsela Koçin, veprimtare e çështjes kombëtare dhe kryetare e „Lëvizjës KRAHËT E SHQIPES“
⁃ Kush është zonja. Ma... |
më shumë nga - Intervista » |
|
|
|
|
|
