| A janė pushtetarėt "kaubojė", apo votuesit-qytetarė "shurdhėmemecė"? |
| Publikuar më 07 shkurt, 2010 nė orėn 00:03 ( ) |
Agim Vuniqi | Opinion | |
|
|
|
Menjėherė pas pėrfundimit tė ciklit zgjedhor, adresa e partisė nuk duhet tė jetė aq e rėndėsishme siē po ndodhė nė Kosovė, tė zgjedhurit obligohen nė kryerjen e detyrave tė pėrditshme, nė mbėshtetje tė ligjit, jo tė preferencave partiake. Atėherė, nėse ėshtė ndryshe, garat zgjedhore dhe listat zgjedhore janė tė pakuptimshme, ashtu siē ėshtė i pakuptimshėm edhe zgjedhja e asamblesė komunale por edhe e kuvendit qendror.
Si duket tė moskuptuarit e demokracisė parlamentare, jopartiake, ka thelluar jazin nė mes tė qytetarit dhe pushtetarit, dhe qytetari ėshtė krejtėsisht i zhveshur dhe i pavlerė, ndėrsa pushtetari ka monopolizuar ēdo gjė, edhe mirėqenien e qytetarit.
Tė moskuptuarit e demokracisė parlamentare do tė mbetet zorrė qorre edhe pėr tė ardhmen e Kosovės, prandaj nė fazėn tranzitore mbikėqyrėse tė pavarėsisė nga EULEX-i, do tė ishte shumė mė e arsyeshme tė bėhen ndryshime minore nė sistemin zgjedhor, edhe pse preferohet ai i cili ėshtė aktual, ai proporconal me lista tė hapura; sigurisht qė nuk pat dhe nuk do tė ketė ndonjė efekt po tė mos shtohen kompetencat e kryetarit tė vendit dhe ai tė zgjidhet drejtpėrsėdrejti nga qytetarėt.
Kryetari i zgjedhur kėshtu do tė ruante autoritetin institucional dhe do tė vendoste pėr shumė prioritete, duke mbikėqyrur kėshtu kushtetutshmėrinė e vendimeve, ai do tė ishte personi mė i pranueshėm nga qytetarėt.
Shumė lehtė mund tė amandamentohej propozimi i ri, po qė se do tė kishte vullnet politik nė mes tė palėve tė interesuara-partive politike. Kėshtu do tė zvogėlohej ndikimi, aq i madh i liderėve partiak, nga aq shumė parti, do tė kishim njėshin qė do tė pėrfaqėsonte shumicėn shqiptare dhe minoritetet, sigurisht qė do tė zvogėlohej shumė mė shumė krimi i organizuar dhe korrupsioni, llogaritė do tė jenė tė pastra, kryetari do t'u jep llogari qytetarėve-jo partive politike.
Arsyeshmėria e propozimit ėshtė praktike, ngase sistemi zgjedhor i dhjetė/njėmbėdhjetė-vjetėshit pas ēlirimit ishte njė debakėl i vėrtetė qė u kushtojė shumė shtrenjtė shqiptarėve. Sistemi zgjedhor proporcional me lista te mbyllura qė u instalua me vendimin e UNMIK-ut, qė nė fillim, por edhe me pajtimin e partive politike krijoi shoqėrinė e mbyllur, papėrgjegjėsinė institucionale, vjedhjen, korrupsionin, anarkinė. Krijoi brezin e politikanėve servil, ngase tė gjithė ishin tė zhytur thellė ne vorbullėn e krimit, duke vendosur bordet nė ndėrmarrjet publike sipas kriterit partiak, dhe kėshtu u pėrbuzė nė skajshmėri kriteri i aftėsisė dhe pėrvojės shumėvjeēare nė punė.
Edhe tash selitė partiake diktojnė ēdo gjė: doganat, policinė, drejtėsinė, burgjet, ndėrmarrjet publike..., e ēuditshme, apo jo? Dhe pėrsėri "vezirėt" politikė angazhohen ta ruajnė statusin e tė paprekshmėve, edhe pse gishti tregues i korrupsionit tė hapur drejtohet nė ta. Tash sė fundi kanė filluar tė dėgjohen prapė "klithjet" zgjedhore pėr zgjedhje qendrore tė parakohshme, ēka arsyeton kėrkesėn: A ka krizė qeveritare? A nuk ka qeveria pėrkrahjen e kuvendarėve (nga koalicioni nė qeverisje), e shprehur nė vota-mė pak se 60? Apo qeveria ka sharruar vėrtetė nė krime tė rėnda ekonomike, apo ka abuzuar me pushtetin, duke shkelur kushtetutėn dhe ligjin, kėtė nuk e thonė kuvendarėt, por as organet hetuese, apo ka diēka qė nuk e dijnė qytetarėt? Eshtė pra e domosdoshme tė bėhen lėvizje konkrete nga subjektet politike, tė ruhet stabiliteti institucional dhe, tė zbutet retorika "kėrcnuese" nga palėt qė kanė krijuar koalicionin, apo tė mos i jepet besimi kėsaj qeverie, duke kėrkuar qė tė votohet qeveria "e re".
Horruku partiak pėr ulėsen e tė parit nėpėr komunat e Kosovės ishte i rrastė. Edhe tash ata jo qė po e afrojnė qytetarin sovran afėr kutive votuese, pėrkundrazi po e largojnė. Ata vetėm flasin... dhe asnjėherė asgjė nga fjala e qytetarit, edhe ashtu ata aludojnė tė krijojnė shurdhmemecin votues. Pėrēudshėm si mund tė luajnė aq lehtė me jetėn e qytetarit, me tė ardhmen e tij.
Shumica e shteteve tė taborit socialist eurolindor e kaluan fazėn e tranzicionit me shumė mund, edhe ata tė ngulfatur nga vala e krimit dhe korrupsionit. Si duket demokracia parlamentare pėr vendet e ish taborit socialist ishte trampolinė kėrcyese pėr tė krijuar pasuri enorme, duke krijuar kėshtu nga komunistėt pushtetarė mė herėt, tash te pasurit-kapitalistėt ekskluziv.
Edhe kėtyre ditėve tė nxehta u dėgjuan shumė fjalė pėr zgjedhjet, tingėllojnė shumė keq fjalėt e tė pėrkėdhelurve tė shoqėrisė, tė decentralistėve etnikė, unė nuk kuptoj atėherė vėrtet domethėnien e demokracisė parlamentare dhe sistemin zgjedhor, duhet qė politikanėt ta "edukojnė" zgjedhėsin. Dhe ēfarė rėndėsie kanė asambletė lokale por edhe parlamenti qendror, kur vet sistemi zgjedhor nuk rritė pėrgjegjėsinė institucionale dhe ligjore tė unifikimit institucional, por krijon ndarjen politike-segregacionin etnik tė komuniteteve-decentralizimin, atij tė madh dhe atij minoritar.
Menjėherė pas pėrfundimit tė ciklit zgjedhor, adresa e partisė nuk duhet tė jetė aq e rėndėsishme siē po ndodhė nė Kosovė, tė zgjedhurit obligohen nė kryerjen e detyrave tė pėrditshme, nė mbėshtetje tė ligjit, jo tė preferencave partiake. Atėherė, nėse ėshtė ndryshe, garat zgjedhore dhe listat zgjedhore janė tė pakuptimshme, ashtu siē ėshtė i pakuptimshėm edhe zgjedhja e asamblesė komunale por edhe e kuvendit qendror.
Lind pyetja nėse ata qė kryejnė detyrat me pėrgjegjėsi "shtetėrore" nuk i dinė detyrimet e veta? - atėherė atyre duhet tu jepet pėrshkrimi i detyrave tė punės, pėrndryshe do tė sorollaten pa krye, duke mos ditur vėrtet cilat janė detyrat e tyre, pėr tė cilat paguhen nga buxheti i konsoliduar i Kosovės, jo nga arka partiake.
Si asnjėherė nuk u shkon nė mendje tė mendojnė kush i paguan ata, anėtarėsia partiake, arka partiake, apo ata paguhen nga tatimpaguesit qytetarė, dhe zakonisht ėshtė njė logjikė shumė e thjeshtė kush tė paguan atij i jep pėrgjegjėsi, pra edhe detyrat e pėrditshme janė nė interes tė qytetarit votues, dhe atij qė nuk voton, edhe ai ėshtė qytetar, e jo nė interes tė partisė qė delegon, duhet kuptuar pra edhe pėrgjegjėsitė nė at nivel.
|
Vėrėjtje: Artikujt e botuar nė albaniapress.com nuk shprehin domosdoshmėrisht mendimet e stafit moderues! |
| Vlerësimi juaj për lajmin |
 |
|
|
|
|
| I keq |
I dobët |
I mirë |
Shumë i mirë |
I mrekullueshëm |
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
| Është vlerësuar nga 24 vizitorë |
| Lexuar:
677 herė
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
| JO, AUTONOMI SPECIALE, AS SOVRANITET TĖ DY... |
E shtunė, 04 shkurt 2012 - 03:25
Barometri Diplomatik
*** Bajram Rexhepi: Jemi tė vetėdijshėm se, do tė jetė problem integrimi i veriut nė sistemin e Kosovės, por oferta jonė ėshtė qė... |
| REPUBLIKA E SHATĖRVANIT |
E shtunė, 04 shkurt 2012 - 02:39
Kam jetuar nė Prizren dhe, kur shkoj nė tė, ndjehem si nė vendrrėnjėn time, nė Shestan. Le qė, edhe po tė mos kem jetuar aty, Prizreni ėshtė qytet i shenj... |
| Bashkimi kombėtar, mollė e ndaluar!? |
E premtė, 03 shkurt 2012 - 02:37
28 Nėntori 1912 ishte njė fat i pavarėsisė sė Shqipėrisė, por 1913 ishte viti i mbrapshtė tragjik i copėtimit mė tė bujshėm e mė tė paturpshėm, pse jo mė i... |
më shumë nga - Opinion » |
|
|
|
|
|
