| Platforma kombėtare si shpėtim |
| Publikuar më 15 prill, 2010 nė orėn 19:25 ( ) |
Ramiz Bojaj | Opinion | |
|
|
|
Tendencat sllavo-helene pėr aneksimin e territoreve shqiptare (mbajtja e pushtuar e veriut tė Mitrovicės nga Serbia, spastrimet etnike nė Kosovėn Lindore: mohimi i ēėshtjes ēame, problemi i Himarės si dhe humbja e 300 km. territor detar nė Shqipėri), kanė bėrė tė domosdoshme hartimin e njė platforme uniforme pėr shpėtim kombėtar.
Rruga e integrimeve evropiane pėr shqiptarėt vazhdon tė shoqėrohet me rreziqet tejet reale pėr humbjen e territoreve tė tjera rė saj (edhe ashtu tė tkurrura). Ky rrezik permanent i hartuar nga mendėsia e sėmurė ballkanase (veēmas ato greko-sllave) kanė shtuar zėshėm qėllimet ekspansioniste pėr zgjerim territoresh nė dėm tė shqiptarėve. Se sa janė tė pėrgatitur shqiptarėt pėr tu pėrballur me sfida tė tilla, dėshmojnė faktet nė terren. Qėndrimi labil i elitizmit politik nė shkallė nacionale, ka bėrė qe ēėshtja jonė nacionale tė shėnojė rėnie tė rolit dhe faktorizimit tė vet nė rajon, por edhe tė ringjallė tendencat e tė tjerėve pėr zhvatje territoresh ndaj gjeografisė shqiptare.
Realpolitika hapi i parė i faktorizimit shqiptar
Shpėtimi vjen nga bashkimi. Jo nga koncepti arkaik, por nga i funksionimit njėnacional, modern dhe shumėdimensional (ekonomik, politik dhe kulturor uniform). Kohezioni brendakombėtar duhet mbėshtetur nė konceptin etnohistorik dhe gjeopolitik nė mėnyrė qe ēėshtja kombėtare shqiptare tė hyjė nė epokėn e re tė frymės sė bashkimit tė natyrshėm nacional. Bashkimi modern nėnkupton hartimin e politikave pėrafruese (sistemi unik i arsimit), zhvillimi ekonomik nė kontekst nacional, si dhe frymėn e reagimit uniform (njėnacional) pėr mbrojtjen e interesave kombėtare nė tėrė hapėsirėn shqiptare. Njė patformė ekzistuese nė planin kombėtar, do tė ruante ( jo vetėm territoret shqiptare), por do tė mbronte edhe frymėn moderne njėnacionale, pėrballė politikave globale dhe integrimeve. Nė kėtė kontekst, duke prezantuar teorine realpolitike nė tė cilėn gjenden shqiptarėt nė Ballkan(nė rrafshin etnik), shton domosdoshmėrinė e riorganizimit tė frymės etnike nė mėnyrė qė bashkėkombasit tanė nė Kosovėn Lindore (Preshevė, Medvexhė dhe Bujanoc), si dhe vėllazėria ēame tė ngriten nė prioritetet e politikės dhe diplomacisė shqiptare (Shqipėri-Kosovė). Nė kėtė kontekst jo vetėm se do tė mbrohen interesat tona nacionale(faktorizimi i shqiptarėve nė Evropė), por kjo do tė tehuajėsonte edhe interesat hegjemoniste serbo-greke, pėr eksterritore nė pjesėn veriore tė Kosovės (tendencat serbe) si dhe politika ekspansioniste greke pėr detin dhe tokėn shqiptare.
Agresion i jashtėm apo nėnshtrim tė kunjukturave politike
Ekzistimi i tendencave pėr aneksim territoresh shqiptare ėshtė i njohur,(i pėrcjellur me tmerre tė pėrgjakshme, spastrime etnike), por opsionet e fundit janė ringjallur nga fakti i politikave tepėr degraduese dhe elastike tė kėndit shqiptar, duke u treguar tė pa efekshėm, pėr tu pėrballur me problemet realpolitike. Idetė kaēakēe, tė qeverisjeve, korrupsioni i shfrenuar dhe veprimet megalomane po i japn hapėsirė armiqve shekullorė tė kombit tonė qė tė konceptojnė idetė pėr zhvatje tė territoreve shqiptare. Nėse vazhdohet edhe mė tutje me qėndrim butakėsh ndaj tendencave ekspansioniste sllavo-helene, jo vetėm se nuk do tė arrijmė ti vėmė nė rend dite, bashkėkombasit e Kosovės Lindore (Preshevė, Medvexhė dhe Bujanoc, si dhe ēamėt), por do tė humbasim edhe mė shumė territore. Serbia vazhdon tė mbajė nėn kontroll veriun e Mitrovicės, duke vazhduar me taktikėn e spastrimit etnik nė Preshevės, Medvegjės dhe Bujanocit. Dhe krejt ēka kemi dėgjuar nga politikėbėrėsit tanė janė frazat: Tendencat serbe pėr ndarje janė mendėsi e sė kaluarės dhe se ndarja e Kosovės, lėvizė kufijtė e tjerė nė Ballkan. Kjo tė kujton se idetė pėr ndarjen e Kosovės janė tė shekullit tė kaluar e jo aktual!!!. Nė vend qe prekja e kufijve shtetėror tė cilėsohej si agresion i jashtėm(shpallje luftė njė vendi), koncepti i ndarjes, mė ose pa dashje po hyn nė proces, nėse jo tė dėshirueshėm, atėherė tė imponueshėm, gjithsesi. Si mund tė quhet mendėsi e tejshkuar tendenca serbe pėr ndarjen e veriut, kur dihet se njė e treta e territorit tė shtetit tė Kosovės vazhdon tė kontrollohet nga Serbia (nga mbetjet millosheviqiane dhe strukturat kriminale). Kosova realisht ka pėrqafuar rrugėn e integrimeve evropiane (anėtarėsimi nė FMN, BB), por para fushatės pėr integrime sė pari duhet bėrė shteti. Por, a ėshtė harruar termi se shteti i bėrė duhet mbrojtur.Nė Botė, ekzistojnė shumė shtete tė njohura ndėrkombėtarisht e qė mė pas janė ndarė. Gati ngjashėm ndodhi edhe me kontestin detar mes Shqipėrisė dhe Greqisė, ku shqiptarėt humbėn rreth 300 km. zonė detare (deti shqiptar i njohur qė para 65 vjetėsh mė kuadėr tė Shqipėrisė). Adoleshenca politike vazhdon ti shtojė edhe mė tej rreziqet pėr humbje tė peshės dhe rėndėsisė, qė shqiptarėt kanė nė rafshin eurostrategjik dhe gjeopolitik. Koncepti i Evropianizimit tė rajonit tė Ballkanit Perėndimor ėshtė keqkuptuar nga politikanė, tė cilėt po dėshmojnė se rastėsisht u puqėn me politikėn. BE-ja ėshtė shtet, por, panteon vlerash tė cilat funksionojnė nė sistemin shumėdimensional dhe nė interesa multilaterale.
Sistemi teokratik serb pėr ndarjen e Kosovės
Serbia(ish okupatore) vazhdon tė kultivojė puritantizėm mesjetar dhe polarizim jo vetėm nė raport me Kosovėn, por edhe me bashkėsinė ndėrkombėtare. Klasa teokratike serbe tashmė doli me kutinė e hapur tė Pandorės, pas tė cilės janė fshehur prej kohėsh krajlitė e Serbisė (Qubrilloviq, Andriq, Rankoviq, Millosheviq etj), tė cilėt nėn projektin e Serbisė sė madhe, tmerrruan dhjetėra herė shqiptarėt jo vetėm nė Kosovė, por edhe ata nė Sanxhalun e Nishit dhe tė Kosovės Lindore. Serbia vazhdon me trillimet tjera pėr Kosovėsn si (Jeruzalemi serb, zemra e Serbisė etj.), por teza kryesore qė ka trimėruar tej mase (jo vetėm serbėt e Kosovės), por edhe vet Beogradin, ėshtė qėndrimi tepėr pėrulės i lidershipit politik shqiptar. Absurdi i radhės rrjedh nga fakti se tė gjithė udhėheqėsit e ata tė zbutur (pėrkundėr gafeve-riformatizimi qeveritar etj.) vazhdojnė mbėshtetjen e tyre nėn prizmin e patriotizmit dhe interesave kombėtare (bagazh demode). Se cilat janė interesat prioritare tė qeveritarėve tanė dihen botėrisht, kėtė mė se miri e tregon gjendja nė tė cilėn janė katandisur shqiptarėt.Serbia , edhe pse e renditur nė anėn e ngėrqeve politike nė kėndin global, vazhdon tė jetė mė e perafruar me vet BE-nė (liberalizimi i vizave), gjithashtu Maqedonia me qėndrim racist ndaj shqiptarėve (Enciklopedia famėkeqe), ėshtė pėrfshirė nė liberalizim vizash, po ashtu Greqia,me tendeca pėr eksterritore ndaj shtetit shqiptar ėshtė anetare e BE-sė, pėrderisa Shqipėria dhe Kosova, edhe pėr fajtin se kultivojnė politikėn tepėr labile, vazhdojnė tė jenė tė shperfillshme nė kėtė drejtim. Ky koncept dėshmon se mungesa e organizimit nacional, jo vetėm qe i ka kushtuar shumė shqiptarėve nė planin kombėtar, por njė gjė e tillė po i kushton edhe kontekstin ndėrkombėtar.
Papėrgjegjėsia institucionale
Pushtetarėt e Kosovės pėr 11 vjet me radhė janė treguar tė papėrgjegjshėm. Dehja pas privilegjeve pushtetore dhe pasurive tė pakontrolluara, kanė bėrė qė jo vetėm tė harrohet interesi nacional, por tė shpėrfillet nė formėn mė tė paskrupullt vullneti i shqiptarėve. Korrupsioni, trafikimi dhe pasuria iformale, e kanė hedhur nė varfėri tė skajshme popullin shqiptar. A po ndoshta jemi mėsuar qė fajin tua hedhim tė tjerėve, ndėrsa fjalėt e mėdha dhe privilegjet ti mbajmė pėr vete (fjala ėshtė pėr bosėt qeveritarė).
Duke u ndėrlidhur me kėtė anomali qė kanė rėnė tė mėdhenjtė e kombit, mė duhet tė pėrmendė frazėn e tė deleguarit special tė BE-sė nė Kosovė, Pieter Feith, se Qeveria e Kosovės duhet tė kalojė nga fjalėt nė vepra pėr tė dėshmuar se ėshtė e pėrkushtuar nė luftėn kundėr korrupsionit nė nivelet mė tė larta tė vendit.Gjithashtu, ambasadori amerikan Kristofer Dell, tėrheq vėrejtjen se Qeveria e Kosovės duhet tė angazhohet pėr funksionalizimin juridiko-kushtetues tė vendit nė ēdo cep tė vendit duke pėrfshirė edhe veriun. Jemi tė pėrkushtuar qė tė bashkėpunojmė me autoritetet e Qeverisė sė Kosovės pėr shtrirjen e Kushtetutės dhe pėr sundimin e ligjit dhe rendit qeverisės nė veri dhe nė tėrė vendin". Nė vend qe nisma tė tilla tė vijnė nga institucionalistėt, idetė e mbrojtjes sė shtetit vijnė nga tė huajt. Se deri kur qeveritarėt tanė do tė flejnė nė ėndrrėn e papėrgjegjėsisė nuk dihet saktėsisht, por se mjė ditė populli do ti trokasė nė sedren e tyre, kjo ėshtė e pashmangshme.
(Autori ėshtė publicist dhe drejtor pėr marrėdhėnie me publikun nė Institutin pėr Hulumtime dhe Analiza tė Politikave Ekonomike).
|
Vėrėjtje: Artikujt e botuar nė albaniapress.com nuk shprehin domosdoshmėrisht mendimet e stafit moderues! |
| Vlerësimi juaj për lajmin |
 |
|
|
|
|
| I keq |
I dobët |
I mirë |
Shumë i mirë |
I mrekullueshëm |
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
| Është vlerësuar nga 83 vizitorë |
| Lexuar:
1,120 herė
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
| JO, AUTONOMI SPECIALE, AS SOVRANITET TĖ DY... |
E shtunė, 04 shkurt 2012 - 03:25
Barometri Diplomatik
*** Bajram Rexhepi: Jemi tė vetėdijshėm se, do tė jetė problem integrimi i veriut nė sistemin e Kosovės, por oferta jonė ėshtė qė... |
| REPUBLIKA E SHATĖRVANIT |
E shtunė, 04 shkurt 2012 - 02:39
Kam jetuar nė Prizren dhe, kur shkoj nė tė, ndjehem si nė vendrrėnjėn time, nė Shestan. Le qė, edhe po tė mos kem jetuar aty, Prizreni ėshtė qytet i shenj... |
| Bashkimi kombėtar, mollė e ndaluar!? |
E premtė, 03 shkurt 2012 - 02:37
28 Nėntori 1912 ishte njė fat i pavarėsisė sė Shqipėrisė, por 1913 ishte viti i mbrapshtė tragjik i copėtimit mė tė bujshėm e mė tė paturpshėm, pse jo mė i... |
më shumë nga - Opinion » |
|
|
|
|
|
