| NDARJE ETNIKE E HUMANE NĖ MES KOSOVĖS DHE SERBISĖ! |
| Publikuar më 19 korrik, 2010 nė orėn 22:02 ( ) |
Fehmi Ramadani | Opinion | |
|
|
|
Autonomia shumė e pėrfolur pėr serbėt nė veri tė Kosovės do tė jetė kancer i ardhshėm pėr shtetin e Kosovės, ndėrsa ndarja etnike e humane do jetė nė funksion tė krijimit tė stabilitetit afatgjatė tė shtetit tė Kosovės, por edhe tė krejt rajonit tė Ballkanit
Shtypja e lirive dhe tė drejtave njerėzore e kombėtare, por edhe ndarjet etnike ishin shkaktari kryesor i shpėrbėrjes sė ish-Jugosllavisė. Serbia si republikė mė hegjemone nė ish-Jogosllavi, pėr kėtė qėllim kishte filluar tri luftat e saj ndaj popujve tjerė, tė njėjtit shtet. Ajo, nė Kroaci synoi tė merrte njė pjesė tė teritorit tė saj, por pėrfundoi me marrėveshjen e Erdutit, njė inkorporim i serbėve nė shtetin kroat. Strategjia serbe kishte vazhduar zbatimin e planit pėr gjenocid dhe spastrim etnik nė Bosnjė dhe Hercegovinė, duke shkaktuar rreth 200.000 viktima ndaj muslimanėve, krime tė papara qė nga lufta e dytė botėrore dhe kishte arritur qė nė Konferencėn e Daytonit nė SHBA tė marrė 51 pė qind tė teritorit tė saj.
Pastaj, synimi i Serbisė ishte vazhdimi i gjenocidit dhe spastrimi etnik ndaj shqiptarėve tė Kosovės. Mirėpo, Uashingtoni dhe perėndimi kishin reaguar shpjetė duke ndalė njė politikė tė ēmendur serbe, kėshtu ajo ishte detyruar tė nėnshkruaj marrėveshjen e Kumanovės mė 10 qershor 1999. Pas protektoratit ndėrkombėtar 1999-2008 dhe tė shpalljes sė koordinuar tė pavarėsisė sė mbykqyrur tė Kosovės, pėr dy vjet tė kėtij shteti, Beogradi nuk ndali synimet e tij pėr destabilizim e Kosovės, sidomos tė pjesės veriore tė saj, e cila popullohet me shumicė serbe. Beogradi nuk dėshiron asnjė marrėveshje tjetėr, vetėm territore. Beogradi, pėr kėtė arsye, kohėn e fundit ka filluar njė ofensivė tė re politike, qė pas opinionit tė Gjykatės Ndėrkombėtare tė Drejtėsisė nė Hagė, e cila mbahet mė 22 korrik tė fillojnė bisedimet politike mbi kėto iniciativa.
Tashmė ėshtė e sigurtė, se pas mendimit tė GJND-sė pėr vlershmėrinė e pavarėsisė sė Kosovės do tė ketė bisedime tė reja nė mes Prishtinės dhe Beogradit, sepse jo vetėm qė kėtė e dėshiron Beogradi, por kėshtu mendojnė dhe dėshirojnė edhe protektorėt ndėrkombėtarė. Skenari ėshtė qė tė flitet pėr tė ashtuquajtura bisedime teknike, ndėrsa nė realitet ato do tė jenė mė shumė se teknike, pra, duke pėrfshirė edhe idenė e shkėmbimin teritorial, apo ndryshimin e kufinjėve tė Kosovės dhe Serbisė. Kjo iniciativė serbe ėshtė e re, pėr ēudi edhe tė ndėrkombėtarėve, sepse Beogradi deri mė tani Kosovėn e trajtonte si pjesė tė pandashme dhe pėrbėrse tė saj, ndėrsa tani kėrkon ndarjen, apo shkėmbim teritoresh!
Ndryshe, pas periudhės 1999 tė gjitha nismat diplomatike tė Beogradit ishin nė favor tė saj dhe kjo nismė do tė implikojė situata tė reja politike. Beogradi ėshtė shumė i vetėdijshėm se Prishtina nuk ka plan dhe strategji politike tė veten dhe nė maksimum po i shfrytėzon dobėsitė e saj. Beogradi ka njė plan dhe strategji tė pėrgatitur mirė, bile tė publikuar edhe nėpėr mediume tė ndryshme, ndėrsa Prishtina nuk po mund tė lirohet nga subordinimi i protektorėve ndėrkombėtare.
Tashmė, Beogradi haptas ka shfaqur synimet e tij, si para mediave dhe zyrtarėve ndėrkombėtar se do tė pranojė njė marrėveshje pėr ndryshim kufijshė me Kosovėn. Kjo tregon se Beogradi ka ndryshuar qasjen pėr Kosovėn dhe mė nuk iu interesojnė serbėt, por vetėm njė pjesė e teritorit tė saj. Motivi i Beogrdit ėshtė i qartė qė me njė tė gjuajtur tė arrihen disa qėllime, si ndarja etnike nė mes shqiptarėve dhe serbėve, me ērast njėherė e pėrgjithmonė do tė lirohet nga kjo barrė e rėndė historike, inkuadrimi nė BE dhe tė gjitha strukturat evro-atlantike, krijimi i njė precedenti ndėrkombėtar, qė mė pastaj tė pėrdorė si argument para faktorit ndėrkombėtar pėr ndarjen e Republika Serpska nga Bosnja dhe Hercegovina, etj. Me njė fjalė, atė ēfarė Sllobodan Millosheviqi nuk e kishte arritur me luftė, kėtė strategji donė ta realizojnė demokratėt serb nė formė paqėsore.
Nė anėn tjetėr politika e Kosovės ėshtė njė rrėmujė e madhe dhe nuk kanė ndonjė plan tė qartė pėr dalje nga kjo situatė. Gjendja e vėshtirėsuar ekonomike, papunėsia e madhe, skandalet dhe korrupsioni kanė krijuar pakėnaqėsi tė madhe nė popullatė dhe nė rast tė ndonjė krize tė re politike, kjo situatė mund tė eskalojė dhe tė dal jashtė kontrollit, kurse pėr pasojė do tė kishte njė kaos total shoqėror. Atėherė, krejt mundi dhe investimi ndėrkombėtar nė Kosovė do tė viente nė pikėpyetje dhe do tė shkonte huē, dhe kjo do tė ishte njė katastrofė e vėrtet.
Tani, kur kemi njė situatė tė tillė dhe pėrpjekjet e Beogradit dhe zyrtarėve perėndimorė shkojnė nė favor tė kėsaj ideje, pėrfaqėsuesit e Luginės tė Preshevės duhet tė aktivizojnė projektin pėr ribashkimin e Luginės me Kosovėn, sepse kjo ishte pjesė pėrbėrse e saj deri nė vitin 1945. Atėbotė, komunistėt jugosllav kishin ndarė kėto komuna nga administrimi i Kosovės dhe ia kishin bashkangjitur Serbisė nė kėmbim me Leposaviqin dhe Zubinpotokun. Dihet se kjo ndarje ishte bėrė pėr qėllime politike dhe rėndėsisė sė madhe tė korridorit 10, qė lidh Evropėn me Azinė. Nėse ndodhė qė vėretet tė ketė njė kėmbim tė tillė, atėherė Kosova nuk do tė humb agjė nėse kufiri i saj shkon deri nė Davidovc tė Bujanocit. Shumė mė i rėndėsishėm pėr Kosovėn ėshtė korridori 10 dhe lidhja e saj me Azinė, se sa njė pjesė veriore qė e lidh me Serbinė. Por, njė gjė duhet pasur kujdesė qė vija adminsitrative e arshme nuk guxon tė pranohet nė lumin Ibėr, por duhet tė pėrshkohet vija e vjetėr administrative nga Zveēani e tutje.
Ky ridefinim i ri i kufinjėve nė mes Kosovės dhe Serbisė ėshtė vetėm njė pėrmirėsim i gabimit tė kaluar dhe asgjė mė shumė. Politikisht mund tė llogaritet si zgjidhje kompromisi qė do tė thotė se ėshte nė tė mirė tė dy vendeve, sepse do tė mbyllte njė kapitull tė errėt tė historisė sė kėtyre dy popujve.
Lugina e Preshevės nė favor tė ribashkimit mė Kosovėn ka shumė argumente, vlen tė pėrmendet, sidomos Referendumi i 1 dhe 2 marsit 1992, i cili kėrkonte ribashkim me Kosovėn. Pastaj, konflikti i armatosur i viteve 2000-2001 nė mes shtetit tė dhunshėm serb dhe shqiptarėve tė kėtij rajoni ishte pėr tė drejat e tyre individuale dhe kolektive dhe pėr bashkim me Kosovėn. Gjatė kėsaj lufte, pėr kėtė qėllim kishin rėnė 27 dėshmorė nga tė gjitha trevat shqiptare, por edhe me dhjetėra tė tjerė gjatė sė kaluarės historike. Mirėpo, pas njė ndėrmjetėsimi ndėrkombėtar kishte njė marrėveshje paqėsore, por e cila nuk u respektua nga Beogradi. Kėshtu, sot e kėsaj tė drejtat e tyre janė cunguar dhe ato shkilen nė formė drastike duke u mbajtur nėpėr burgje me dhjetėra shqiptarė tė pafajshėm. Me qindra shqiptarė tė kėtij rajoni kanė braktisur vatrat e tyre pėr shkak tė represionit serb, ndėrsa pas luftave tė fundit nėpėr dosjet e sigurimit serb figurojnė me dhjetėra emra tė shqiptarėve pėr ti arrestuar dhe burgosur. Pra, liritė e tyre janė tė diskriminuara, kurse nėse krahasohen me tė drejtat dhe liritė e serbėve tė Kosovės, ato janė tė pakrahasueshme.
Prandaj, nė prag tė kėtyre bisedimeve pėrfaqėsuesit e Luginės sė Preshevės, apo Kosovės Lindore duhet tė shfaqin projektin e tyre pėr ribashkim me Kosovėn pėrballė Prishtinės dhe Beogradit, por nė rast tė anashkalimit tė mos ndalen pėrpjekjet e tyre, si nė Tiranė, Uashington, Bruksel, Paris, Londėr, Berlin e gjetiu, sepse kjo ėshtė e drejtė e tyre legjitime e paguar shumė shtrenjtė.
Por, jo vetėm kaq, nė Luginė tė Preshevės duhet tė organizohen edhe reagime tė krejt tė qeta popullore dhe pėrsėri tė shfaqet vullneti i popullatės shumicė tė kėtij rajoni nė kėrkim tė drejtave tė tyre, respektim tė drejtave tė tyre dhe ribashkimin me Kosovėn, sepse tashmė ėshtė momenti mė i volitshėm. Kėshtu, kontributi mė i madh do tė vijė nga reagimi dhe protestat e popullsisė sė Luginės, por edhe tė pėrfaqėsuesve tė tyre politik, veprimtarėve tė ndryshėm, etj.
Lugina e Preshevės ndaj Prishtinės dhe Beogradit duhet shtruar haptas projektin e tyre dhe nė njė formė tė imponojė kėtė projekt, sepse ky projekt mund tė llogaritet edhe si ndarje humane nė mes kėtyre popujve, mu ashtu siē e ka theksuar akademik Rexhep Qosja, por dhe tė tjerėt, qė nė fund tė ketė njė zgjidhje pėrfundimatre tė problemit tė tyre, por edhe tė kontesit shqiptaro-serb. Autonomia e pėrfolur pėr serbėt nė veri tė Kosovės do tė jetė kancer i ardhshėm pėr shtetin e Kosovės, ndėrsa ndarja humane etnike do jetė nė funksion tė krijimit tė stabilitetit afatgjatė tė shtetit tė Kosovės, por edhe tė krejt rajonit tė Ballkanit.
|
Vėrėjtje: Artikujt e botuar nė albaniapress.com nuk shprehin domosdoshmėrisht mendimet e stafit moderues! |
| Vlerësimi juaj për lajmin |
 |
|
|
|
|
| I keq |
I dobët |
I mirë |
Shumë i mirë |
I mrekullueshëm |
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
| Është vlerësuar nga 33 vizitorë |
| Lexuar:
644 herė
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
| Tė ecim me kohėn pėr interes kombėtar |
E enjtė, 09 shkurt 2012 - 01:32
Koha pėr bashkėveprim drejt bėrjes sė Shqipėrisė Etnike. Ėshtė momenti qė shqiptaret ti harmonizojnė kėrkesat dhe veprimet. Pak kush ka arsye tė madhe ti ... |
më shumë nga - Opinion » |
|
|
|
|
|
