| VIJA E LAKUAR E KONFLIKTEVE DHE VLERĖSIMI I PĖRGJITHSHĖM I GJENDJES NĖ TROJET SHQIPTARE |
| Publikuar më 26 korrik, 2010 nė orėn 01:27 ( ) |
Opinion | |
|
|
|
Nė librin e tij , Michel S. Lund shpjegon mėnyrėn nė tė cilėn vija e lakuar ėshtė dalė: Kursi i mosmarrėveshjeve, qė bėhen konflikte te dhunshme, trasohet nė raport me dy pėrmasa: intensiteti i konfliktit (boshti veritkal) dhe zgjatja e konfliktit (boshti horizontal).
Lund vazhdon: Vija qė formon njė hark nga e majta nė tė dhjathtėn nė diagramė pėrshkruan kursin e njė konflikti, siē rritet dhe zbritet nga intensitet nė kohė. Forma e tij e kėmbanės ėshtė thjeshtėzuar pėr tė karakterizuar njė tip ideal nė histori. [
] Kollona e sė majtės pėrshkruan marrėdhėniet midis palėve nė mosmarrėveshje dhe ėshtė pjesėtuar nė disa faza tė paqes apo tė konfliktit, paqe e qendrueshme, paqe stabile, paqe jostabile, krizė dhe luftė.
Paqja e qendrueshme ėshtė faza e parė nga vija e lakueshme. Ashtu siē sugjeron emri, paqja e qendrueshme ėshtė njė paqe stabile. Paqja e qendrueshme ose e ngrohtė implikon njė grad tė lartė tė reciprocitetit dhe bashkėpunimit, ashtu si edhe mungesa pėrafėrsisht totale tė masave tė vetmbrojtjes midis paleve, edhe pse mund tė pėrfshihet aleanca e tyre ushtarake kundėr njė kėrcenimi tė pėrbashkėt. Njė paqe pozitive predominon mbi bazėn e vlerave tė pėrbashkėta dhe tė institucioneve (pėr shembull, sisteme politike demokratike dhe shteti i sė drejtės), ndėrvarėsinė ekonomike dhe njė ndjenje e komunitetit ndėrkombėtar
Termi paqja stabile pėrshkruan njė gjendje tė marrėdhėnieve qė ėshtė mė e madhe nė gradin e tij tė tensionit se sa tė paqes sė qendrueshme. Ashtu siē shpjegon Lund, paqja stabile (ose e ftohtė) ėshtė njė marrėdhėnie e komunikimit tė pėrkujdesur dhe tė bashkėpunimit tė pėrkufizuar nė njė kontekst global apo tė stabilitetit kombėtar.
Nė rastin nė tė cilin mosmarrėveshjet mbeten jo tė zgjidhura dhe tensionet vazhdojnė tė rriten, nė kohė konflikti mund tė hyhet nė njė fazė qė quhet paqe jostabile. Lund thotė: paqja jostabile ėshtė njė situatė nė tė cilėn tensioni midis paleve ėshtė i madh, por dhuna ėshtė ose e munguar, ose vetėm sporadike. Njė predominon, sepse forca ushtarake, edhe pse nuk ėshtė implementuar ose angazhuar, palet perceptojnė njėrin-tjetrin si armike. Njė peshore e pushtetit do tė mund ta dekurajonte agresionin, por kriza dhe lufta ende janė tė mundshme
Mėgjithatė, nė rastin nė tė cilėn diplomacia nuk janė tė suksesshme, tensionet mund tė rriten dhe marrėdhėniet mund tė arrijnė nė fazėn e krizės. Siē shpjegon Lundi, kriza ėshtė konfrontimi i tensionuar midis forcave tė armatosura qė janė mobilizuar dhe tė gatshme tė luftojnė dhe qė mund tė angazhohen nė kėrcenime dhe trazira tė rastishme tė nivelit tė ulėt, por nuk kanė ushtruar asnjė sasi domėthenėse tė fuqisė. Mundėsia pėr tė shpėrthyer njė luftė ėshtė e madhe
Nė rastin nė tė cilin pėrpjekjet e diplomacisė sė krizės nuk janė tė suksesshme, mund tė ekzistojė njė vatėr dhunė dhe konflikti mund tė hyjė nė fazėn e luftės. Lund shpjegon: Lufta ėshtė njė beteje midis forcave ushtarake tė organizuara. Kjo mund tė luhatet prej intensitetit tė ulėt nė luftė
Nė rastin nė tė cilin pėrpjekjet pėr tė rikthyer nė paqe dhe pėr tė imponuar paqen janė tė suksesshme, lufta mund tė ulėt. Duhet tė jetė njė armėpushim qė mund tė ndihmojė nė zbritjen e tensioneve dhe pėr tė lėvizur marrėdhėnien nga njė gjendje lufte nė njė gjendje krize. Nė kėtė moment, pėrpjekjet pėr tė mbajtur konfliktin nga ri-shpėrthim janė zakonisht tė emėruara mbajtje tė paqes dhe ndalim tė konflikteve. Si rezultat i njė zgjidhjeje, palet mund tė fillojnė procesin e vėshtirė tė [izgjidhjes sė konflikteve dhe tė ndėrtimit tė paqes pas konfliktit.[/i]
Nė shqyrtimin e gjendjes nė Shqipėria dhe territoret e banuara nga shqiptarėt ėshtė e domosdoshme pėrdorimi i vijes sė lakuar tė konflikteve.
Shqipėri administrative
Nė raport me shtetet tjera tė NATO-s, Shqipėria administrative ėshtė nė gjendje paqeje tė qendrueshme. Nė raport me shtetet e tjera tė Ballkanit, Shqipėria ėshtė nė gjendje paqe stabile, fatkeqėsisht e ndieshme ndaj manipulimeve tė tyre nė kuadrin e Ballkanit Perėndimor. Shtetet agresive sllavo-greke nuk kanė qendrime miqėsore ndaj Shqipėrisė, por e manipulojnė tė merr pjesė nė shumė takime tė pėrbashkėta rajonale, qė kanė hijen e paqes sė qendrueshme. Ballkani mund tė jetė nė ēdo gjendje, por jo nė atė tė paqes sė qendrueshme, sepse Shqipėria nuk po ndanė e nuk po pėrfiton asgjė tė mirė, me vlera kombėtare tė shqiptarėve me shovenizmin dhe antishqiptarizmin e fuqive ballkanike.
Kosovė
Nėse periudha midis viteve 1945-1948 ka qene nė Kosovė (duke pėrfshirė edhe pjesa aktuale e veriut tė Maqedonisė dhe Lugina e Preshevės) njė periudhe e karakterizuar nga njė paqe stabile (bazuar jo nga objektiva tė pėrbashkėta, vlera dhe kuptime karakteristike tė paqes sė qendrueshme, por nėpėrmjet ushtrimit tė forcės dhe terrorit tė pushtetit titisto-rankoviēian) periudha 1968-1981 ishte karakterizuar nga njė paqe jostabile. Periudha 1989-1997 u karakterizua nga njė gjendje krize, nė tė cilėn kanė qenė tė pranishme shumė incidente tė armatosura. Por thelbi i krizės ka qenė terrorizmi shtetėror serb qė ka ballafaquar rezistencėn e armatosur shqiptare. Kalimi nga kriza nė luftė u bė nėpėrmjet masivizimit tė luftės sė UĒK-sė, pas vdekjes sė komandantit legjendar tė saj, Adem Jashari. Komuniteti ndėrkombėtar ka ndėrmarrė pėrpjekje pėr tė menaxhuar konfliktet, ose mė mirė tė themi pėr tė ndaluar gjendjen e luftės, pa menduar mirė nė ērrėnjosjen e shkaqeve dhe rrethanave tė situatės sė konfliktit. P.sh. nė Rambuje u pėrpilua njė marrėveshje qė ishte nė fakt njė kushtetutė e Kosovės, nėn nivelin e autonomisė sė vitit 1968, si autonome nė kuadrin e Jugosllavisė. Para spastrimit etnik tė shqiptarėve nga Kosova prej forcave tė sigurisė serbe, njė fushatė ushtarake tė NATO-s kundėr Jugosllavisė u nis mė 24 mars 1999 dhe ka vazhduar pėrafėrsisht tre muaj. Sot, Kosova ėshtė karakterizuar nga njė paqe jostabile, edhe pas shpalljės sė pavarėsisė. Dhuna ka qenė e pranishme nė veri tė Kosovės, prej manifestimeve tė degjeneruara deri nė sulmin e pikave kufitare prej serbėve.
Lugina e Vardarit
Nė trojet shqiptare nėn IRJM, situate para luftės sė vitit 2001 mund tė konsiderohet njė paqe jostabile. Lufta ėshtė ndaluar nėpėrmjet ndėrhyrjes ndėrkombėtare. Tensionet e viteve 2005 (Kondovė), 2007 (Brodec), 2010 mund tė konsiderohen gjendje krize, Ekziston njė tendencė e eskalimit tė konfliktit, pėr shkak tė terrorizmit shtetėror sllavo-maqedonas. Popullata shqiptare ėshtė e dhunuar nga sllavo-maqedonasit, kanė ndodhur arrestime dhe vrasje tė shqiptarėve tė pushtuar dhe tė kolonizuar nė trojet e veta.
Kosova Lindore
Edhe nė kėtė zonė ekziston njė paqe jostabile, pasi nė 2000 ka qenė njė konflikt i dhunshėm kundėr forcave kolonialiste antishqiptare tė Serbisė
Atje ku ėshtė kėmba kolonizuese e sllavit, vjen edhe jostabiliteti, konflikti dhe dhuna!
Situata duhet tė trajtohet nė menyrė globale, jo veē e veē, duke menjanuar shkaqet e vėrteta tė dhunės, duke u njohur shqiptarėve parimin e vetėvendosjes, sepse tani shqiptarėt janė nėn kolonizimin serb, sllavo-maqedonas, dhe malazez, pra janė robėr. Vihet nė plan tė parė domosdoshmėria e krijimit tė komb-shteteve etnike nė Ballkan, mbi tė gjitha, tė Shqipėrisė Etnike.
Mona Agrigoroaiei
Rumani, 24 korrik 2010
|
Vėrėjtje: Artikujt e botuar nė albaniapress.com nuk shprehin domosdoshmėrisht mendimet e stafit moderues! |
| Vlerësimi juaj për lajmin |
 |
|
|
|
|
| I keq |
I dobët |
I mirë |
Shumë i mirë |
I mrekullueshëm |
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
| Është vlerësuar nga 28 vizitorë |
| Lexuar:
272 herė
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
| KUSH NUK MĖSON NGA HISTORIA, AJO I PĖRSĖRITET |
E shtunė, 04 shtator 2010 - 22:37
...hiq nuk po mėrzitem qė po na rreni, por po mė vjen inati se po kujtoni qė ne po ju besojmė...
I lexoj me kėnaqėsi tė gjitha shkrimet e Adnan Abrash... |
| Anton KĒira viziton AAK-nė |
E shtunė, 04 shtator 2010 - 22:34
Takimi me qejt e vet
Vizita e njė delegacioni Shqiptaro-Amerikan nė selinė e AAK-sė ishte mė qesharakja dhe mė rrėnqethėsja e muajve tė fundit. Nuk ėsht... |
| Nuk pėrfundon lufta mė dorezimin e armve
! |
E shtunė, 04 shtator 2010 - 22:25
Kastriot Bujupi
Pėrfaqesues i FBKSH-sė
Pas vitit 1999 nė kosovė forcat e NATO-s i mblodhėn armėt por ne mėnduan qė vetėm armėt.....!
Po themi kėshtu ... |
| A DO DUHEJ BOJKOTUAR RAMAZANI ?! |
E shtunė, 04 shtator 2010 - 22:16
Pas njė pritje bukur tė gjatė Kosovės i erdhi edhe njohja e shtatėdhjet nga Hondurasi,shtet ky qė bėn pjesė nė urėn lidhėse toksore nė mes tė Amerikės Jugo... |
më shumë nga - Opinion » |
|
|
|
|
|
