|
NT: Politika e BE-sė ndaj Kosovės dhe Serbisė zhvillohet nė dy arshina. Njėra ėshtė ndaj Kosovės, e cila mė shumė pėrdorė shkopin dhe pengesat, ndėrsa ndaj Serbisė pėrdorė karrotėn dhe benefite tė ndryshme. Edhe pse, Serbia e privilegjuar nga politika evropiane, ajo asesi tė kėndellet dhe tė pranojė rregullat demokratike tė lojės dhe njėherė e pėrgjithmonė tė fillojė tė veprojė si njė shtet demokratik dhe normal. Pengesat e Serbisė, por edhe tė politikės sė paunifikuar evropiane po dėmtojnė zhvillimin e Kosovės, por edhe integrimin e saj nė arenėn ndėrkombėtar. Kjo politikė duhet tė ndėrpritet, sepse nuk ėshtė vizionare dhe mund tė prodhojė pasoja tė ndryshme.
Ēfarė do tė kishte ndodhur nė vitin 1999 nėse shumica e vendeve demokratike nė botė, nė krye me SHBA-nė tė mos kishin vepruar ndaj politikės fashiste e gjenocidiale serbe, si nė Ballkan, e veēmas nė Kosovė? Padyshim, Ballkani dhe Evropa do tė zhyteshin nė njė kaos tė madh dhe kėto vende do tė ishin vatra tė pėrhershme tė krizės dhe konfliktit.
Evropa, si pasojė e fashizmit serb do tė ngėrthehej nga etnofazhismi i brendėsh i tyre, ndėrsa kostoja materiale dhe njerėzore pėr kėto vende do tė ishte marramendėse. Askush nuk do tė mundte tė ndalte kėtė krizė me pėrmasa tė mėdha botėrore. Bota do tė kishte njė regres tė madh. Postulatet e demokracisė perėndimore, si liria individuale, liria e shtypit dhe tė menduarit, liria e fesė, etj do tė ishin zhdukur nga faqja e dheut. Do tė kishim njė ideologji totalitariste ortodokse botėror, njė formė tė etnofazhismit hitlerian, i cili do tė kishte shtrirje nė tėrė botėn.
Andaj, nuk ėshtė pėr tu habitur me Spanjėn si njė shtet qė ka pranuar vlerat e demokracive perėndimore tė jetė kundėr lirisė sė Kosovės dhe kundėr parimeve tė BE-sė, sepse mu nė kėtė shtet kishte lindur ideologjia fashiste e Gjeneralit Franko, e cila pėr pasojė kishte me mijėra viktima tė pafajshme dhe shkatėrrime enorme materiale. Ndėrsa, dy vendet tjera, Greqia dhe Qiproja qė po pengojnė kursin e Kosovės drejt integrimeve tė BE-sė, nuk janė asgjė tjetėr vetėm format i ortodoksizmit komunist sllav dhe kundėr vlerave vlerave universale demokratike e perėndimore. Kurse, Sllovakia dhe Rumani janė shtete tė papjekura demokratike, nė tė kaluarėn kishin ideologji shumė tė pėrziera nė vendet e tyre, herė nė mbėshtetje tė fazhizmit dhe herė kundėr tyre. Pra, kėto dy vende nuk e kanė dhėnė testin e demokracisė dhe pėr shkak tė mospėrmbushjes sė kritereve tė duhura demokratike nuk ėshtė dashur tė jenė aty. Pėr kėtė shkak dhe tė tjera BE-ja nuk ka njė politikė unike karshi problemeve nė vetė kontinentin e saj. Politika e shumicės sė vendeve tė BE-sė qė kanė njohur shtetin e Kosovės duhet mė nė fund tia tėrheqin vėrejtjen kėtyre vendeve pėr pengesat qė shtrojnė sidomos ndaj pavarėsisė sė Kosovės si dhe mbėshtetjen e politikės mesjatare serbe. Kjo politikė nuk guxon tė tolerohet mė nė suazat e politikės sė BE-sė, andaj kjo nė tė arshmen duhet tė pėrmirėsohet dhe tė ketė ndryshime.
Por, nė rast tė mosndryshimit tė kėtij kursi politik tė kėtyre shteteve tė BE-sė ndaj pavarėsisė sė Kosovės, atėherė politika e Kosovės duhet tė ryshqyrtojė pozicionin e saj politik. Opinini i GJND-sė Kosovės i ka mundėsuar jo vetėm tė flas por edhe tė veproj si shtet nė hartimin e planeve tė saj vetanake.
Politika e BE-sė ka dy arshina tė veprimit tė saj, karshi Beogradit po aplikon politikėn e karrotave dhe donacioneve ndėrkombėtare, ndėrsa karshi Prishtinės po aplikon politikėn e shkopit dhe pengesave ndaj pavarėsisė sė saj. Si ėshtė e mundur qė 5 shtete minore tė diktojnė politikėn e 22 shteteve tjera ndaj Kosovės? BE-ja nuk ka njė politikė unike ndaj shtetit tė Kosovės dhe perspektivės sė saj evropiane. Ėshtė i pakuptimtė, qė misionė i saj EULEX edhe pas opinionit tė GJND-sė tė ketė qėndrim neutral ndaj statusit tė Kosovės dhe tė mos veprojė nė zbatimin e planit ndėrkombėtar tė Ahtisarit dhe Kushtetuės sė Kosovės nė gjithė territorin e saj.
Duhet tė pritet 14 shtatori i kėtij viti kur nė Asamblenė e Pėrgjithsme tė KS tė OKB do tė zhvillohet diskutimi final mbi pavarėsinė e Kosovės dhe mė pastaj nė rast tė mosndryshimit tė politikės sė BE-sė ndaj pavarėsisė sė Kosovės tė kalohet nė planin B pėr Kosovėn, tė cilin tashmė Prishtina duhet tė ketė hartuar dhe vendosur nė agjendėn ndėrkombėtare tė diskutimeve. Ky duhet tė jetė plani rezervė i Kosovės, i cili do tė ndryshojė krejt strategjinė politike tė Ballkanit, por edhe tė Evropės.
Prandaj, Prishtina nuk duhet tė rrij duakryq dhe tė pres nga dikush ta pranojė apo mos ta pranojė, por me punėn e saj tė detyrojė kėto qendra vendimarrėse tė njohin realitetin e ri tė saj tashmė tė krijuar.
|
