Ballina
Lajme
Opinion
Intervista
Histori
Kulturė
Tė ndryshme
English
Galeria
Libri i miqve
Dėrgo lajme
Kush jemi ne?
Kontakti
 
RSS Furnizuesi
RSS Furnizuesi
   
 
Eksodi njė tragjikomedi nė kėrkim tė shpresės
Publikuar më 21 shkurt, 2015 nė orėn 10:32 ( ) Prof. Hazir Mehmeti | Opinion |
Rrit madhësinë e shkronjave
Eksodi i kosovarėve mori pėrmasa shqetėsuese e cila preku imazhin e Kosovės si shtet, miqve tė Kosovės dhe shqiptarėt kudo qė gjenden. E quajtėn eksod, tragjikomedi, emigrim, ikje masive, lojė e fshehur etj. Vetėm dy muajt e fundit u larguan mbi 60 mijė njerėz. Austria ėshtė njėra nder vendet ku kosovarėt tani zėnė vendin e dytė si azilkėrkues pas sirianve. Rreth kėsaj morėm disa opinione

Abdullah Abdullahu, ekonomist dhe veprimtar
Shkaku i migrimit
Tani kur Kosova ėshtė shtet i lirė dhe i pavarur i njohur nga mė shumė se 100 vende tė botės. Ėshtė absurd i llojit tė vet njė migrim i pėrmasave tė tilla. Trajtuar nga prizmi i gjendjes ekonomike nė tė cilėn po kalon vendi ynė si dhe angazhimi apo mos angazhimi i atyre qė janė zgjedhur (votuar) tė drejtojnė kėtė vend ! Paaftėsia, mospasje dije pėr funksionimin e shtetit dhe ndėrtimit tė njė sistemi adekuat ekonomik i cili i pėrshtatet mentalitetit dhe bazės materiale tė vendit, popullit tė saj, ėshtė zanafilla e kėtij problemi. Burimi i kėtij migrimi nė kėto pėrmasa ėshtė domosdoshmėrisht, mosekzistimi i njė sistemi te qėndrueshėm ekonomik qė garanton barazi sociale. Qeveria e shkuar dhe kjo e tanishmja erdhėn ne pushtet pa njė program adekuat qė garanton njė zhvillim tė duhur ekonomik ku njerėzit mund tė ndėrtojnė perspektiven e tyre pėr tė jetuar nė kėtė shtet, kėto qeveri erdhėn nė pushtet pėr tė siguruar interesat e tyre grupore por jo edhe ato nacionale. Premtimet megalomane dhe jo reale pėrfundimisht varrosen shpresėn, se Kosova mund tė jetė njė shtet normal ku mund te ndėrtohet e ardhmja. Qasja e gabuar ndaj buxhetit shtetėror dhe investimet kryesisht apo vetėm nė infrastrukturėn rrugore (rreth 2 miliard Euro) ASFALT !! pėrfundimisht e ngulfatėn pėr tė mos thėnė e varrosen shpresėn, se paraja e kėtij populli do tė pėrdoret pėr investime nė hapjen e vendeve tė reja tė punės. Dhe krejt nė fund ky migrim mund tė jetė edhe njė skenar i padukshėm ogurzi (me fajin e vete udhėheqjes sonė- bisedimet nė Bruksel) pėr tė bėrė njė balancim nacional dhe pėr tė parandaluar eksplodimin social.

Abdullah Abdullahu

Parandalimi

Migrimi mund tė ndalet, por pėr kėtė duhet njė strukture adekuate e njerėzve qė merren me shėrimin e kesaj dukurie. Duhet, patjetėr tė reformohet rrėnjėsisht sistemi social, sistemi i punėsimit (vetėm njė vend pune, vetėm njė rrogė nga buxheti i shtetit) duhet tė ri definohet, tė caktohet ligjėrish kufiri i ekzistencės, sistemi pensional, tė rishikohet dhe ri definohet, krijimi i ndėrmarrjeve publike bashkė me qeverisjen e tyre, hapja e vendeve tė reja tė punės pėrmes lehtėsirave fiskale, reduktimet e shpenzimeve nė nivel qendror dhe atė lokal tė pushtetit (zvogėlimi i rrogave dhe i funksioneve tė panevojshme), krijimi i stafeve profesionale qė pėrkujdesen pėr hapjen e konkurrencės sė mirėfilltė dhe nė fund krijimi i njė SENATI Kombėtarė pėr drejtimin e potencialit financiar dhe investues tė vendit.

Fatmir Berisha, sociolog nė Vjenė
Qe nga mbarimi i luftės qytetarėt e Kosovės kishin shpresė qė nė shtetin e tyre do tė kenė njė zhvillim tė mirė industrial, ku do tė hapeshin vendet e reja tė pune, shkollim kualitative, njė jetė mė kualitative. Mirėpo, nė vend tė kėsaj, ata ēdo ditė dėgjojnė pėr afera korruptuese nė secilin institucion tė rėndėsishėm, pėrfshire edhe gjykatat, policinė, institucionet edukative arsimor etj.

Fatmir Berisha

Ky vullnet i madh qė do ketė ndryshime pozitive, qė Kosova do jetė njė vend mė mirėqenie, ėshtė shndėrruar nė njė gjendje pashpresė pėr qytetarėt e saj. Nga njohėsit e mirė tė situatės ka qenė e pritur qė mė krijimin e mundėsisė sė parė, njerėzit do tė ikin nga Kosova. Politika kosovare nuk i ka adresuar problemet e shoqėrisė seriozisht pėrfshirė kėtu varfėrinė, papunėsinė e madhe, kėto probleme nga ana e tyre kanė mbetur vetėm premtime tė fushatave zgjedhore. Ėshtė e mjerueshme qė nė shekullin nė tė cilin jetojmė, politikanėt tanė fitojnė vota duke premtuar qė qytetarėt do tė kenė ujė 24 orė nė ditė. Gjithnjė tė vetėdijshėm se nė ēfarė gjendje i kanė sjell qytetarėt e tyre.

Pse po lejohet emigrimi masiv i kosovarėve?
Ekziston njė arsye pse po lejohet ky emigrim masiv i kosovarėve. Mirėpo, derisa nuk kemi asgjė zyrtare, atėherė vetėm supozojmė. Nė njėrėn anė lejohet qė tė ikin njerėzit, dhe nė anėn tjetėr deklarojnė shtetet evropiane qė nuk pranojmė Azil. Pse me kaq lehtėsi po kalohet kufiri hungarez? Kjo ikje kaq masive, e ka njė koordinim dhe miratim nė heshtje nga bashkėsia ndėrkombėtare. Bashkėsia evropian ėshtė e vetėdijshme qė kjo pakėnaqėsi sociale tek qytetarėt e Kosovės, do tė shpėrthej brenda nė Kosovė, dhe kjo pakėnaqėsi mund tė destabilizon Kosovėn, sepse nuk ėshtė e mundur me kaq lehtėsi tė kalohet kufiri hungarez, duke e ditur se sa rregulla tė ashpra kanė hungarezet nė kufi. Njė shpjegim dhe pėrgjigjke duhet kėrkuar tek Bashkėsia evropiane gjegjėsisht Gjermania.

Si duhet vepruar pėr ndalimin e tij tė menjėhershėm?
Rasti i fundit i takimit tė dy ministrave homolog, tė Kosovės dhe Austrisė, tregon se politikanėt kosovarė kanė filluar qė tė kenė qasje mė serioze. Po ashtu shtimi i forcave gjermane nė kufirin hungarez, ėshtė njė mobilizim mė serioz nė parandalimin e emigrimit. Mirėpo, prapė ėshtė absurde pse me kaq vonės ėshtė bėrė reagimi, duke ditur se mbi 50 mije njerėz kanė ikur nga Kosova para syve te tyre.Shqetėsimi mė i madh ėshtė, si tė krijohen kushte pėr jetė tė e qytetarėve tė Kosovės nė kthimin e besimit. Politika tė jetė mė e vendosur nė bėrjen e shtetit tė zhvilluar dhe nė bashkėpunonim ndėrkombėtarėt tė joshin investitorėt e huaj. Kjo eshėt shume e arritshme, sepse Kosova ėshtė njė vend i vogėl, dhe me krijimin e kushteve pėr investitorėt e huaj, do arrihet qė tė ketė njė mirėqenie pėr qytetaret e Kosovės.
Bashkėsia evropiane ka njė pėrvojė tė hidhur me Poloninė, Bullgarinė, Rumaninė nga tė cilat emigruan njė numėr i mash i qytetarėve tė tyre nė BE pėr shkak tė varfėrisė. Si pasojė e kėsaj, sot Kosova duhet t’i plotėson standarde tė dyfishta pėr liberalizimin e vizave. Ėshtė e padrejtė qė 2 milion banorė tė Kosovės mos tė lejohen tė lėvizin tė lirė. Me viza qytetarėt e Kosovė mund tė udhėtonin tė lirė Evropė dhe nuk do e kishim kėtė Tragjikomedi.

Vėrėjtje: Artikujt e botuar nė albaniapress.com nuk shprehin domosdoshmėrisht mendimet e stafit moderues!
 
 
Vlerësimi juaj për lajmin
I keq I dobët I mirë Shumë i mirë I mrekullueshëm
 
Prof. Hazir Mehmeti
Shkrimet e tjera të këtij autori
Vlerësimi:
Jep vlerësimin tënd
Është vlerësuar nga 41 vizitorë
Lexuar: 578 herė
Versioni për printim Dërgoje tek miku/mikja juaj Shtoje këtë artikull në listën e favoritëve
 
 
Me largimin e “misioneve tė huaja, fillon str...
E dielė, 10 dhjetor 2017 - 00:09
Baromteri diplomatik *** Mos e kritikoni dhe mos e fajėsoni BE-nė, se mund tė ndodhė ajo mė e keqja, qė disa shtete tė saj ta tėrheqin njohjen ndėrkomb...
EDHE TI O RAMUSH I LĖVIZE FJALĖT?!?
E dielė, 10 dhjetor 2017 - 00:05
...O POPULLI IM! PASKE PASUR FATIN E KEQ QĖ, NUK U MĖSOVE DHE AKOMA NUK PO MĖSOHESH ME KĖTO LOJRAT E NDĖRKOMBĖTARĖVE SI DHE ME DREDHITĖ E HILET E KĖTYRE TĖ...
Zoti ambasador, me gjepura nuk hidhet poshtė ...
E premtė, 08 dhjetor 2017 - 08:35
Reagim ndaj qėndrimit tė Ambasadorit tė SHBA-ve nė Kosovė, z. Greg Delawie Nė intervistėn ekskluzive pėr emisionin « Rubikon » tė datės 5 dhjetor Ambasa...
Akademiku serb Vasilije Krestiq, ta apelojė S...
E merkurė, 06 dhjetor 2017 - 15:28
Barometri diplomatik Jo, Serbia me liderėt, me akademikėt, me popat e saj, dhe me patriarkun Irinej nė krye, tė kėrkojnė rikthimin e Kosovės nėn “ombre...
ZGEDHJET E JASHTĖZAKONSHME KOMUNALE NĖ PRESHE...
E merkurė, 06 dhjetor 2017 - 15:25
Jemi nė prag tė zgjedhjeve tė jashtėzakonshme Komunale nė Preshevė. Deri te ky proces ka ardhur pėr shkak tė dėshtimit tė Koalicionit tė fundit ndėrmjet tė...
më shumë nga - Opinion »
 
 

© 2017 AlbaniaPress.com :: Agjensia Informative Shqiptare Ballina | Moti | RSS | Kontakti
Të gjitha të drejtat e rezervuara Programimi dhe dizajnimi i faqës: Arlind Nushi